Inloggen

Login

Hier kunt u inloggen op het platform om u in te schrijven voor een cursus. Uw gebruikersnaam en wachtwoord heeft u eerder in een e-mail ontvangen.
Heeft u nog geen account? Deze wordt automatisch aangemaakt als zich voor de eerste keer inschrijft voor een cursus.


Instagram Facebook

Door Anneleen Malfiet

‘Slaapt u wel goed?’ Het is een vraag die we te weinig stellen aan onze patiënten, terwijl ze ons toch cruciale informatie kan opleveren. Slecht slapen heeft namelijk een negatieve impact op onze gezondheid. Nog belangrijker: reeds na één nacht beter slapen voelen mensen zich energieker en ondernemen ze automatisch meer fysieke activiteit. Dit laatste is een belangrijk argument om te verduidelijken waarom slaap voor ons fysiotherapeuten een belangrijk aandachtspunt moet vormen.

In deze blogpost wil ik de focus specifiek leggen op slaapproblemen bij mensen met chronische pijn. Gezien mijn achtergrond in de chronische pijnrevalidatie is dat niet onlogisch, maar ook is het belangrijk meteen te verduidelijken dat de link die ik leg tussen slaap en chronische pijn niet uit de lucht gegrepen is. Zo zien we dat 53 tot 90% van de mensen met chronische pijn ook last heeft van (een klinische relevante mate van) slapeloosheid. Meer specifiek zien we dat mensen met chronische lage rugpijn 18 keer meer kans hebben op slaapproblemen dan mensen zonder chronische lage rugpijn.

De lichamelijke processen die we kunnen linken aan slecht slapen vertonen een belangrijke overlap met de onderliggende mechanismen bij chronische pijn. Deze overlap vinden we op verschillende vlakken: beiden zijn gelinkt met centrale sensitizatie, vertonen een verandering in de werking van dopamine, serotonine en opioiden, zijn gekenmerkt door neuro-inflammatie, en worden beïnvloed door stress. Slecht slapen en pijn zijn vaak in die mate met elkaar verweven dat het onmogelijk is om te achterhalen welk probleem er eerst was: krijgt iemand chronische pijn door slecht te slapen, of slaapt men slecht omdat men chronische pijn heeft? Deze vraag is zowel binnen onderzoek, als vanuit het persoonlijke verhaal van de patiënt erg moeilijk te beantwoorden. Hoe dan ook kunnen we met zekerheid stellen dat slechte slaap een belangrijke uitlokkende en bestendigende rol kan spelen bij chronische pijn, en dat een verbetering in slaap vaak ook een afname in pijn met zich meebrengt.

Nu het duidelijk is dat we slaap niet links kunnen laten liggen in de behandeling van chronische pijn, komen we logischerwijze uit bij twee erg relevante vragen. Is een fysiotherapeut wel opgeleid en in staat om slaap aan te pakken? En zo ja, hoe begin ik daar dan aan?

Ik kan alvast de eerste vraag met een volmondige “ja” beantwoorden. Een recente review (Hall et al. 2018) stelde namelijk dezelfde vraag. De onderzoekers deden heel grondig werk en namen enkel onderzoek van de hoogste kwaliteit (RCTs) in rekening om deze vraag te beantwoorden. Uit deze review blijkt dat fysiotherapeuten zeker in staat zijn om slaap met cognitieve gedragstherapie aan te pakken – en daar zelfs successen mee kunnen boeken – mits ze wel een specifieke training volgen om deze therapie te leren toepassen. En die specifieke training kan u krijgen via de cursus ‘Slaap- en oefeninterventies bij chronische pijn: aanpak van leefstijlfactoren in de klinische praktijk’ die Scholing Randstad West organiseert in oktober 2020. Ik licht graag al een tipje van de sluier op en eindig deze blogpost met kort aan te halen welke aspecten we in deze cursus aanhalen en welke tools je dus kan gebruiken in de klinische praktijk bij mensen met slaapproblemen.

Schrijf je in voor een gerelateerde cursus

Pijneducatie, en dan?



4 en 5 november 2020
Locatie: Maassluis

Info & Inschrijven

Slaap en oefeninterventies bij chronische pijn



9 en 10 oktober 2020
Locatie: Maassluis

Info & Inschrijven


Deze website maakt gebruik van cookies.
Door gebruik te maken van de website, geeft u ons toestemming voor het gebruiken van deze cookies. Lees hier de privacy verklaring.